NS 9/11/13 ND 11/11/13
Tiết 43:
Tổng kết từ vựng
Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Hệ thống lại kiến thức và kỉ năng làm các bài tập về các đơn vị kiến thức: Từ đơn và từ phức; thành ngữ ; nghĩa của từ; từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ.
2.Kỹ năng:
- Rèn luyện kỉ năng tổng hợp, hệ thống kiến thức.
Chuẩn bị:
- SGK, SGV, STK Ngữ văn 9
- Soạn bài, tham khảo tài liệu.
C. Tổ chức các hoạt động dạy học:’
* Bước 1 :
* định tổ chức lớp:
* Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
* Bước 2 : mới (GV thuyết trình)
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh hệ thống lại lí thuyết:
* Mục tiêu: Học sinh nắm lại các kiến thức cơ bản về loại từ, thành ngữ,nghĩa của từ.
* Phương pháp: Đàm thoại.
? Từ trong tiếng việt phân làm mấy loại? (bảng phụ)
Từ đơn: + Từ đơn
+ Từ phức: - Từ ghép
- Từ láy
? Thế nào là từ đơn? cho ví dụ?
? Thế nào là từ phức? cho ví dụ.
? Từ phức chia làm mấy loại? Thế nào là ghép? Ví dụ?
? Thế nào là từ láy? Cho ví dụ.
? Xác định từ láy, từ ghép ở VD I2




Xác định các từ láy ? từ nào tăng nghĩa hoặc giảm nghĩa so với nghĩa của yếu tố gốc ?



? Thành ngữ là gì? cho ví dụ?
VD: Mẹ tròn con vuông, ăn cháo đá bát.

? Xác định thành ngữ, tục ngữ và giải thích ý nghĩa?








- Chia lớp 4 nhóm, tổ chức trò chơi " Tìm thành ngữ chỉ ĐV, TV"
? Giải thích ý nghĩa và đặt câu với thành ngữ?
+ Chó cắn áo rách: đã trong hoàn cảnh khốn khổ, lại gặp thêm tai hoạ dồn dập ập đến.
+ Bãi bể nương dâu: thời gian, cuộc đời thay đổi ghê
? Tìm dẫn chứng sử dụng thành ngữ trong văn học?
- Thân em: bẩy nổi ba chìm với nước non
? Nêu khái niệm nghĩa của từ?
- Đọc mục II2
- Chọn cách hiểu đúng.
- Đọc mục II3

? Thế nào là từ nhiều nghĩa?
? Thế nào là hiện tượng chuyển nghĩa của từ?
VD: Mùa xuân là tết trồng cây.
Làm cho đất nước ngày ngày càng xuân






? Từ "hoa" được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
- Nghĩa chuyển: hoa (đẹp, sang trọng, tinh khiết)
? Có thể coi đây là hiện tượng nhiều nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩađược không? Vì sao?
I. Từ đơn và từ phức.
1. Phân loại:






a. Từ đơn: từ chỉ gồm một tiếng: Nhà, cây, đi, ăn.
b. Từ phức: từ gồm hai hoặc nhiều tiếng
b1. Từ ghép: là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.
b2. Từ láy: là những từ phức có quan hệ âm giữa các tiếng.

2. Xác định từ láy, từ ghép.
a. Từ ghép: ngặt nghèo, giam giữ, bó buộc, tươi tốt, bọt bèo, cỏ cây, đưa đón, nhường nhịn, rơi rụng, mong muốn.
b. Từ láy: nho nhỏ, gật gù, xa