MỤC LỤC



































DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Từ viết đầy đủ

THPT
Trung học phổ thông

NST
Nhiễm sắc thể

TLKG
Tỉ lệ kiểu gen

TLKH
Tỉ lệ kiểu hình
























PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Nói đến công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đặc biệt là bồi dưỡng học sinh giỏi môn Sinh học là một công việc vô cùng khó khăn và vất vả. Bởi lẽ, với môn Sinh học, học sinh vừa phải hoàn thiện kiến thức lí thuyết, vừa phải nhuần nhuyễn bài tập. Trong khi đó, số lượng tiết bài tập được đưa vào phân phối chương trình là quá ít so với số dạng bài tập xuất hiện trên các đề thi. Chính điều đó đã làm không ít học sinh lúng túng khi trình bày phần biện luận trong các bài tập Sinh học.
Trong kiến thức Sinh học 9, học sinh bắt buộc phải giải được các bài tập liên quan đến: Các quy luật di truyền, nguyên phân – giảm phân, ADN – ARN và prôtêin, di truyền phả hệ và bài toán xác suất, sinh thái. Với học sinh giỏi thì không chỉ dừng lại ở việc hiểu, biết và làm được một số bài cơ bản mà còn phải làm được những dạng nâng cao, biện luận chặt chẽ. Để làm được việc đó không chỉ cần sự chăm chỉ, chịu khó, học sinh cần có một phương pháp giải bài tập tốt cho các dạng. Trong phạm báo cáo biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảng dạy, tôi lựa chọn mảng Di truyền học người và bài toán xác suất để viết với mong muốn có thể giúp các em có được phương pháp giải bài tập di truyền người tốt hơn. Do đó tôi lựa chọn biện pháp “Nâng cao kĩ năng giải bài tập xác suất trong di truyền học người”
Đề tài này tôi đã áp dụng từ năm học 2015 – 2016 và thấy đã có những chuyển biến tích cực trong lối tư duy và phương pháp làm bài tập của các em học sinh trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, tạo sự tự tin, niềm hứng thú trong môn Sinh học lên rất nhiều.





PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng công tác dạy học và tính cấp thiết
Trước khi vào các biện pháp đã được áp dụng thử tại trường THCS Yên Phong, đặc biệt là trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Sinh học, tôi xin được khái quát thực trạng vấn đề mà sáng kiến tập trung giải quyết:
+ Thời lượng kiến thức môn Sinh học 9 theo phân phối chương trình của Sở giáo dục và đào tạo là 2 tiết/tuần. Số tiết tương đối lớn so với một số môn khác. Tuy nhiên, số tiết bài tập được đưa vào giảng dạy chính thức lại quá ít so với khối lượng kiến thức đó. Điều này khiến các em khó vận dụng để làm các dạng bài tập một cách nhuần nhuyễn.
+ Kiến thức sinh học 9 là phần tương đối trừu tượng. Học sinh phải phát huy trí tưởng tượng của mình. Điều này gây khó khăn trong việc giải quyết bài tập nếu không có phương pháp rõ ràng.
+ Trong các đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh và các đề thi vào THPT chuyên, bài tập về di truyền học người và bài toán xác suất chiếm tỉ lệ điểm khá cao (2 – 3 điểm). Điều này nói lên tầm quan trọng của bài tập di truyền học người và bài toán xác suất trong tổng thể chương trình sinh học 9.
Vấn đề cần giải quyết là làm thế nào để học sinh không sợ bài tập di truyền học người kèm theo tính xác suất?? để khi các em nhìn vào một dạng bài có thể dự đoán được cách làm và có những biện luận sắc bén, chắc chắn. Nếu làm được điều đó chắc chắn các em sẽ có hứng thú với bộ môn Sinh học cụ thể là Sinh học 9.





2. Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy
2.1 Biện pháp 1: Phương pháp chung giải bài tập xác suất trong di truyền học người
2.2 Biện pháp 2: Bài tập áp dụng
2.3 Biện pháp 3: Bài tập tự luyện
3. Thực nghiệm sư phạm
3.1. Mô tả cách thức thực hiện
3.1.1 Biện pháp 1: Phương pháp chung giải bài tập xác suất trong di truyền học người
Bước 1: Xác định tính trạng trội, tính trạng lặn và quy ước gen
(Nếu bố mẹ có kiểu hình giống nhau, con xuất hiện kiểu hình khác thì kiểu hình ở đời con là kiểu hình lặn, kiểu hình của bố mẹ là kiểu hình trội)