Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Bình – TH Sơn Thủy
A.ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài
Trong chương trình Tiểu học, mỗi một môn học đều góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh, cung cấp cho các em những hiểu biết ban đầu cơ bản nhất về tự nhiên và xã hội, trang bị những kiến thức, kĩ năng đầu tiên về hoạt động thực tiễn, bồi dưỡng, phát huy những tình cảm, thói quen và đức tính tốt của con người. Song môn tiếng Việt vẫn là môn học có vị trí quan trọng bậc nhất, bởi nó là phương tiện để giao tiếp và tư duy, là môn học góp phần hình thành và phát triển ở học sinh bốn kĩ năng: Nghe, nói, đọc, viết. Mà trong đó phân môn tập làm văn giữ một vị trí quan trọng hơn cả vì đây chính là phân môn tích hợp bốn kĩ năng nói trên của học sinh.
Từ lâu, đã có không ít giáo viên quan tâm đến chất lượng dạy học và họ đã tìm ra các biện pháp góp phần nâng cao chất lượng trong đó có việc nâng cao chất lượng dạy tập làm văn cho học sinh. Song thực tế cho thấy rằng: chất lượng các bài văn của học sinh vẫn còn rất thấp. Phần tập làm văn ở các bài kiểm tra định kì hay các bài khảo sát của các em hầu hết chỉ dành được một nửa số điểm, thậm chí có em chỉ dành được một phần tư số điểm quy định. Làm thế nào để nhiều học sinh viết được những câu văn đúng, câu văn hay, bài viết có cảm xúa riêng... từ đó bồi dưỡng cho các em tình cảm yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu con người. Để trả lời cho câu hỏi đó, tôi quyết định chọn đề tài “Dạy học văn miêu tả cho học sinh lớp 5” để nghiên cứu nhằm tiếp tục đề xuất thêm một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy học nói chung, chất lượng viết văn cho học sinh nói riêng.
II. Mục đích nghiên cứu
- Giúp học sinh lớp 5 rèn luyện kĩ năng về viết văn miêu tả ; viết được bài văn miêu tả sinh động và sáng tạo.
- Giúp giáo viên dạy lớp 4, 5 có vốn kiến thức và kinh nghiệm khi hướng dẫn học sinh viết văn miêu tả.
III. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu
- Đối tượng, phạm vi: Các bài văn miêu tả của học sinh lớp 5 đơn vị tôi công tác;
- Thời gian nghiên cứu: Năm học: 2013 - 2014.
IV. Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu thuộc phạm trù lí luận: Sưu tầm tập hợp tài liệu, phân tích, so sánh đề xuất ý kiến.
- Các phương pháp nghiên cứu thuộc phạm trù thực tiễn: Quan sát, kiểm tra, đối chiếu kết quả nhận thức của học sinh.



















B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở khoa học
1. Cơ sở lí luận
Dạy học là một quá trình tư duy sáng tạo. Người giáo viên là một kĩ sư tâm hồn và là một nhà làm nghệ thuật. Việc dạy học ngày nay luôn dựa trên cơ sở phát huy tính tích cực chủ động của học sinh. Chính vì thế nó luôn đòi hỏi người giáo viên phải luôn có sự sáng tạo, tự cải tiến phương pháp giảng dạy của mình nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy học.
Trong đời sống, muốn người khác công nhận những điều mình đã thấy, đã sống, đã trải qua, chúng ta phải miêu tả. Trong văn học, các câu chuyện, các cuốn tiểu thuyết, thậm chí ngay cả trong văn nghị luận, văn viết thư nhiều lúc cũng cần có các đoạn văn miêu tả. Chính vì lẽ đó mà văn miêu tả giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong các thể loại tập làm văn ở chương trình Tiểu học.
2. Cơ sở thực tiễn
Ở Tiểu học, học sinh được học văn miêu tả trong chương trình lớp 4, lớp 5 và thể loại văn miêu tả chiếm chủ yếu trong phân môn tập làm văn của chương trình hai lớp này. Lớp 4, học sinh được học kiểu bài tả đồ vật, tả cây cối, tả con vật. Sang lớp 5, học sinh được học thêm kiểu bài tả người và tả cảnh, đến kì 2 các em được ôn luyện lại văn tả đồ vật, tả cây cối, tả con vật . Như vậy, việc giúp học sinh có kĩ năng làm văn miêu tả là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. Điều đó tạo tiền đề vững chắc để học sinh làm được những bài văn hay, viết được những câu văn súc tích, giàu hình ảnh, diễn đạt rõ ý, cảm xúc chân