Một số kinh nghiệm về việc dạy đọc thơ cho học sinh lớp 5

Đặt vấn đề
Đọc thơ ở tiểu học có vị trí hết sức quan trọng, nhằm giáo dục khiếu thẫm mỹ cho học sinh. Thơ làm giàu thế giới tinh thần cho các em, dạy cho các em thấy được cái hay, cái đẹp của thiên nhiên, lao động và trí tuệ của con người. Thơ cũng đem lại cái nhạy bén tình cảm cái kỳ diệu của âm nhạc, cái tinh hoa của tiếng mẹ đẻ.
Dạy đọc thơ diễn cảm cho học sinh lớp 5 có ý nghĩa vì các em đã cảm nhận được cái hay, cái đẹp sâu lắng trong thơ. Đọc diễn cảm thơ sẽ thuyết phục lôi cuốn người nghe. Như thế khi ta nghe giọng đọc đều đều, dàn trải trong mỗi bài thơ, đọc với giọng điệu buồn tẻ, nhạt nhẽo, phát âm theo tiếng địa phươp...tùy tiện, thì các em sẽ không cảm nhận được cái hay, cái đẹp, sâu lắng trong thơ. Chính vì thế tôi đã tự mình suy nghĩ và đưa ra một số kinh nghiệm ít ỏi của mình trong khi dạy học sinh lớp 5 đọc thơ.

Giải quyết vấn đề
Thực tế dạy và học
Qua tực tế giảng dạy cũng như những lần giự giờ thăm lớp tôi nhận thấy rằng:
Những bài thơ các em được học đều là học thuộc lòng nên các em đều đọc vanh vách. Cuối mỗi giờ học hầu hết các em đều thuộc, thậm chí có nhiều em đã thuộc ở nhà. Bởi thế ở lớp cô giáo hướng dễn đọc thì các em đinh ninh mình đã “được” đọc rồi. Được ở đây có nghĩa là phát âm không sai đọc nhanh. Vàd mỗi khi đọc cô giáo đọc các em đều đọc liền mạch. Từ đầu bài đến cuối bài và cứ mỗ dòng thơ đọc liền một mạch không ngắt, nghỉ hoặc có ngắt nghỉ thì cũng tùy tiện theo cảm hứng thì các em thường tự mình có một cách ngắt nhịp qua các khổ thơ. Cụ thể là ở các thể thơ lục bát các em thường đọc 2 tiếng một.
ví dụ ở bài: “Đẹp thay non nước Nha Trang”. Các em thường ngắt nhịp :
“ Giặc tan/tác chạy/ lâu rồi.
Dân ta / làm chủ / cuộc đời / vẻ vang”.
Còn ở các khổ thơ 5 tiếng cách ngắt nhịp thường là 3/2
“Sang xuân người/ trẩy hội
Khao khát vị / mơ chua
Quả rừng mát/ hơi núi
Hãy còn vương/ mùi hoa.
Tương tự như vậy ở thể thơ 7 tiếng như bài “ Mùa hoa bưởi”:
“Chân anh đi khắp / rừng núi
Mỗi nẻo đường mỗi / xóm làng ta
Hẳn đâu cũng thơm/ mùi hoa bưởi.
Hương vị non sông/ hương vị quê nhà”.
Hầu như sai chung nhất ở các em là thường ngắt nhịp trong môữi dòng thơ như sau :
Thể thơ lục bát : 2/2/2
Thể thơ 5 tiếng: 3/2
Thể thơ 7 tiếng : 4/3
Do đó các em đã vô tình diễn đạt sai nhịp điệu của bài thơ và hình thành một lỗi sai trong cách đọc thơ. Do đó trong một tiết học thuộc lòng thì dung lượng tìm hiểu bài t