2
a. Gia cảnh :
- Bà nội và mẹ mất, em sống với bố. Nhà nghèo, sống chui rúc trong một xó tối tăm, luôn bị bố chửi rủa, em phải đi bán diêm để kiếm sống.
- Em phải chịu cảnh đói rét, không nhà, không người thân trong đêm giao thừa.
Thảo luận : Liệt kê các hình ảnh tương phản được nhà văn sử dụng nhằm khắc họa nỗi cơ cực của
cô bé
* Các hình ảnh tương phản :
- Trời đông giá rét, > < Cô bé đầu trần,
tuyết rơi chân đất

Đường phố lạnh > < Cửa sổ mọi nhà
buốt, tối đen sáng rực ánh đèn

Trong phố > < Cô bé bụng đói
sực nức mùi cả ngày chưa
ngỗng quay ăn gì.
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Mong đưUợc
vui chơi
Nến bay lên, bay mãi
biến thành những ngôi sao.
=> Chua xót.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Mong đưUợc
vui chơi
Nến bay lên, bay mãi
biến thành những ngôi sao.
=> Chua xót.
Bà đang mỉm cưUời với em, em
reo lên, cho cháu đi với, xin
ThUượng đế cho cháu về với bà.
=> Vui sưUớng.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Lần
4
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Mong đưUợc
vui chơi
Nến bay lên, bay mãi
biến thành những ngôi sao.
=> Chua xót.
Bà đang mỉm cưUời với em, em
reo lên, cho cháu đi với, xin
ThUượng đế cho cháu về với bà.
=> Vui sưUớng.
Mong đưUợc
bà
che chở và
yêu thưUơng
ảo ảnh rực sáng biến mất
( Bà biến mất ).
=> Đau khổ, tuyệt vọng.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Lần
4
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Mong đưUợc
vui chơi
Nến bay lên, bay mãi
biến thành những ngôi sao.
=> Chua xót.
Bà đang mỉm cưUời với em, em
reo lên, cho cháu đi với, xin
ThUượng đế cho cháu về với bà.
=> Vui sưUớng.
Mong đưUợc
bà
che chở và
yêu thưUơng
ảo ảnh rực sáng biến mất
( Bà biến mất ).
=> Đau khổ, tuyệt vọng.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Lần
4
Lần
5
Bà cầm tay em, hai bà cháu bay
lên cao chẳng còn đói rét đau
buồn nào đe doạ.
=> Hạnh phúc dạt dào.
Em ngồi trUước một lò sưởi bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
Bức tưUờng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
=> Cụ don, l?c lừng.
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực.
=> Vui tUươi
Mong đưUợc
vui chơi
Nến bay lên, bay mãi
biến thành những ngôi sao.
=> Chua xót.
Bà đang mỉm cưUời với em, em
reo lên, cho cháu đi với, xin
ThUượng đế cho cháu về với bà.
=> Vui sưUớng.
Mong đưUợc
bà
che chở và
yêu thưUơng
ảo ảnh rực sáng biến mất
( Bà biến mất ).
=> Đau khổ, tuyệt vọng.
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Lần
4
Lần
5
Bà cầm tay em, hai bà cháu bay
lên cao chẳng còn đói rét đau
buồn nào đe doạ.
=> Hạnh phúc dạt dào.
Mong đưUợc
mãi
mãi ở cùng
bà
Em về chầu Thượng đế
( em đã chết ).
=> Phũ phàng, tàn nhẫn
=> Sáng sủa, ấm áp.
Mong đưUợc
sưởi
ấm
=> Tối tăm, lạnh lẽo.
=> Giàu có, sung túc.
Mong đUược
ăn
ngon
=> Cô đơn, lạc lõng.
=> Vui tưUơi
Mong đưUợc
vui chơi
=> Chua xót.
=> Vui sUướng.
Mong đUược
bà
che chở và
yêu thUương
=> Đau khổ, tuyệt vọng.
=> Hạnh phúc dạt dào.
Mong đưUợc
mãi
mãi ở cùng
bà
=> Phũ phàng, tàn nhẫn
Các lần
quẹt
diêm
Thực tế

ưUớc mơ
Mộng tưUởng
Lần
1
Lần
2
Lần
3
Lần
4
Lần
5
Nghệ thuật
đối lập
a
Một
cây thông
( Mong được
vui chơi)
Người bà
yêu quý
(Vui chơi với người thân yêu)
Cái
lò sưởi
( Vì rét nên mong được sưởi ấm)
Bà và em
bay lên
(Mong được sống trong tình yêu thương của bà)
Một
bµn ¨n
( Vì đói nên mong
được ăn ngon )
Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh em bé lúc đó.

Em có suy nghĩ gì về cái chết của cô bé ?
Thảo luận: Nhµ v¨n ®· viÕt vÒ nguyªn nh©n c¸i chÕt cña c« bÐ ë cuèi truyÖn: “ Em bÐ ®· chÕt v× gi¸ rÐt trong ®ªm giao thõa”. Em cã ®ång ý vÒ ®iÒu nµy?
Em bé chết thật tội nghiệp. Người đời đối xử với em quá lạnh lùng, chỉ có bà và mẹ là thương em nhưng họ đã qua đời. Cha em vì nghèo túng nên đối xử tệ bạc với em.
- Tố cáo xã hội lạnh lùng, thờ ơ vô cảm…
Thể hiện lòng thương cảm, xót xa của nhà văn với những mảnh đời bất hạnh.
c. Cái chết của em bé
a. Nghệ thuật :
- Miêu tả rõ nét cảnh ngộ và nỗi khổ cực của em bé bằng những chi tiết, hình ảnh đối lập.
- Sắp xếp trình tự sự việc nhằm khắc họa tâm lí em bé trong cảnh ngộ bất hạnh.
- Sáng tạo trong cách kể chuyện.

III. Tổng kết
a. Nghệ thuật :
b. Nội dung
- Truyện thể hiện niềm cảm thương sâu sắc của nhà văn đối với những số phận bất hạnh.

III. Tổng kết
IV. Luyện tập
* Theo em phần kết thúc truyện Cô bé bán diêm là có hậu hay không có hậu? Vì sao?
10/31/2020
51
1
VUI ĐỂ HỌC
4
5
3
2
1
52
1. Nhận định nào nói đúng nhất về tính chất của truyện Cô bé bán diêm?
A. Cô bé bán diêm là một truyện ngắn có hậu.
B. Cô bé bán diêm là một truyện cổ tích có hậu.
C. Cô bé bán diêm là một truyện cổ tích thần kì.
D. Cô bé bán diêm là một truyện ngắn có tính bi kịch.
Luyện tập
53
2. Nội dung nào nói đúng nhất về truyện Cô bé bán diêm.
A. Kể về số phận bất hạnh của một em bé nghèo phải đi bán diêm vào cả đêm giao thừa.
B. Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán diêm sống, đó là một cõi đời không có tình ngưuời.
C Thể hiện niềm thưuơng cảm của nhà văn đối với những em bé nghèo khổ.
D. Cả 3 nội dung trên.
Luyện tập
10/31/2020
54
3. Biện pháp nghệ thuật nào đưuợc tác giả dùng để làm nổi bật hoàn cảnh của cô bé bán diêm?
A. ẩn dụ B. Tưuơng phản
C. Liệt kê D. So sánh
Luyện tập
ThËt tuyÖt vêi Trµng ph¸o tay cæ ®éng nµo?
10/31/2020
56

4. Nét nổi bật nhất trong nghệ thuật kể chuyện của An-đéc-xen ở truyện Cô bé bán diêm là gì?
A. Sử dụng nhiều hình ảnh tưuơng đồng.
B. Sử dụng nhiều hình ảnh tưuợng trưung.
C. Sử dụng nhiều từ tưuợng thanh, tưuợng hình.
D. Đan xen giữa hiện thực và mông tưuởng.
Luyện tập
DẶN DÒ
- Đọc diễn cảm đoạn trích.
- Ghi lại cảm nhận của em về một hay vài chi tiết nghệ thuật tương phản trong đoạn trích.
Soạn bài :
Trợ từ, thán từ