XÂY DỰNG  MÔI TRƯỜNG XANH- SẠCH- ĐẸP THÂN THIỆN

NHẰM GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC Ở TRẺ

TẠI TRƯỜNG MẦM NON SƠN THỦY- HƯƠNG SƠN- HÀ TĨNH

         Bác Hồ  nói” Mỗi năm bắt đầu  từ mùa xuân, cuộc đời bắt đầu từ tuổi trẻ, tuổi trẻ là mùa xuân của đất nước”. Tương lai của đất nước phụ thuộc vào thế hệ trẻ, vì vậy ngay từ khi đến trường mầm non trẻ phải được  giáo dục rèn luyện, nhận thức  những tri thức tự nhiên  và xã hội thông qua hoạt động vui chơi và hoạt động giáo dục, mặc dù là những tri thức tiền khoa học  nhưng vẫn phải đảm bảo tính chính xác, hợp lý và không tuỳ  tiện. Các  sự vật và hiện tượng ở xung quanh trẻ thật đa dạng phong phú và luôn biến động, trẻ học một biết mười thông qua việc làm quen với môi trường xung quanh. Vì vậy, ở trường mầm non phải xây dựng môi trường học tập phong phú và giáo viên  phải biết tận dụng mọi cơ hội, tình huống để phát huy tính tích cực  ở trẻ. Trẻ nhỏ thích  tìm  tòi và khám phá, vì vậy cô giáo phải làm thoã  mãn  nhu cầu đó của trẻ, để đạt được điều đó trường mầm non cần thực hiện tốt việc xây dựng môi trường học tập thân thiện, phong phú.

             Năm học 2017 - 2018 tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trọng tâm đó là tiếp tục thực hiện có hiệu quả  công tác “Tôn tạo cảnh quan, xây dựng vườn trường, sân chơi an toàn giao thông, môi trường giáo dục trong nhóm, lớp và ngoài trời” tiếp tục đổi mới công tác quản lý, đổi mới việc thực hiện chăm sóc giáo dục trẻ theo phương châm “học mà chơi, chơi mà học” phù hợp với độ tuổi; đổi mới hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”; tăng cường hoạt động vui chơi và các hoạt động trải nghiệm, khám phá của trẻ, chú trọng giáo dục hình thành các thói quen phù hợp với độ tuổi của trẻ, với truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và yêu cầu của xã hội hiện đại.

         Từ nhiệm vụ trọng tâm và các phong trào thi đua lớn của ngành được phát động sâu rộng , nhà trường kết hợp với BCH Công đoàn  đã xác  định được mục tiêu và nhiệm vụ để thực hiện tốt chủ đề năm học và các phong trào thi đua của ngành đề ra. Đặc biệt là nội dung " Xây dựng nhà trường xanh, sạch, đẹp, an toàn " thực sự có hiệu quả và đi vào chiều sâu. Nhà trường đã nhận thức môi  trường sạch, cảnh quan xanh là một trọng những yếu tố góp phần xây dựng  đơn vị  văn hóa, nông thôn mới.

Nói đến môi trường ta phải nói đến không gian, cơ sở vật chất, cây cối, quang cảnh và nói môi trường xanh, sạch, đẹp , thân thiện  trong nhà trường là nói đến một môi trường  đạt được những nội dung:

      Vườn, sân trường có nhiều cây xanh, thường xuyên được chăm sóc và bổ sung. Khuôn viên nhà trường, các phòng  làm việc, phòng sinh hoạt chung, phòng ngủ, sân chơi, nhà vệ sinh… lúc nào cũng được giữ sạch sẽ, đảm bảo yêu cầu cảnh quan sự phạm, vệ sinh  sạch sẽ.

          -  Cây xanh, vườn hoa cây cảnh  trồng  những cây đảm bảo an toàn cho trẻ, trẻ có thể đến gần, sờ, ngửi, chăm sóc. Đồ chơi, đồ dùng đảm bảo an toàn , đẹp hấp dẫn đối với trẻ

Hình ảnh bé chăm sóc vườn rau

  Trường học xanh , sạch , đep, an toàn, thân thiện đó thật sự tạo ra môi trường học tập, sinh hoạt, vui chơi an toàn, thú vị, hấp dẫn đối với học sinh và giúp các em càng thêm yêu quý trường lớp, cô giáo  , bạn bè. Trường học xanh sạch đẹp, an toàn còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục học sinh có ý thức, có thói quen giữ gìn bảo vệ môi  trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đình cộng đồng nơi các em đang sống, đồng thời góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi học đường.

          Để có một môi trường học tập thân thiện trước hết cơ sở vật chất của nhà trường phải đảm bảo khi sinh hoạt cảm thấy thuận tiện thoải mái , ấm cúng, có đồ dựng dạy và học phong phú. Để  đảm bảo được điều này sau khi khảo sát tình hình thực tế về cơ sở vật chất của đơn vị, BGH tiến hành lên kế hoạch về việc tu sửa cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị  trong nhà trường. Tất cả các lớp học đều đủ diện tích, ánh sáng nên tôi chỉ lên kế hoạch sơn lại màu sơn đảm bảo sạch đẹp, dự trù kinh phí mua sắm đồ chơi ngoài trời, trong lớp, sữa chữa nhỏ, mua sắm thêm trang thiết  bị. Từ dự trù tôi tham mưu với chính quyền địa phương về việc huy động đóng góp của nhân dân, sự hỗ trợ của chính quyền địa phương,của các nhà hảo tâm . Với sự tích cực tham mưu của bản thân và BGH  đã huy động nhân dân đóng góp 172.000.000 đồng, các nhà hảo tâm 50.000.000 đồng.

     Với sự tham mưu tích cực và thực hiện  những dự trù trong kế hoạch được thực hiện có hiệu quả, sân chơi đó có mái che, trong lớp đồ dùng đồ chơi phong phú.

Nhưng để có thêm trang thiết bị hàng năm BGH có kế hoạch tiết kiệm chi tiêu nguồn kinh phí của đơn vị, các hội nghị, hội thảo chỉ chi những kinh phí thật cần thiết, mua sắm những dụng cụ, văn phòng phẩm tiết kiệm , trước tiên BGH đi đầu trong công tác chi tiêu, giấy in in 2 mặt, tránh lãng phí giấy khi in, các đồ dùng văn phòng  được bàn giao và đảm bảo được giữ gìn trong quá trình sử dụng. Trong năm học đơn vị đã tiết kiệm mua sắm thêm ti vi, đàn trong các lớp . Bên cạnh đó phát huy sức mạnh của đội ngũ giáo viên  để xây dựng được môi trường học tập phong phú, phát huy tính tích cực của trẻ.

 Chỉ đạo các lớp xây dựng các  góc bám vào mảng tường và khoảng không của lớp học

Sản phẩm của trẻ

Xây dựng các góc theo chủ đề,với đồ dùng đồ chơi phù hợp với chủ đề

Để có các đủ đồ dùng đồ chơi phù hợp với chủ đề tôi hướng dẫn  giáo viên làm một số đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải  bổ sung làm phong phú đồ dùng dạy học theo chủ điểm.

Để trẻ được khám phá, học thực hành trải nghiệm tôi chỉ đạo tất cả các lớp xây dựng góc khám phá , góc thiên nhiên phong phú, mỗi lớp bài trí theo một cách riêng tạo sự mới,kích thích trí tò mò ở trẻ. Có thể là một số cọng rơm, một số màu khác nhau, hay một thấu kính, hay một bể nuôi cá, ở góc khác có thể là một số chai lọ khác nhau, một ít que, một số kính lúp , cát sỏi...vvv, nhưng khi  xây dựng  các góc phải đảm bảo thẩm mỹ và sắp xếp khoa học để  trẻ có thể được thực hành trải nghiệm .

           Việc thiết kế môi  trường giáo  dục, bố trí thiết bị đồ dùng, đồ chơi, trồng cây, tạo ra một môi  trường sống tạo môi trường thuận lợi cho trẻ có hứng thú khám phá tìm hiểu, giáo dục  cho trẻ ngoài trời. Vì thế, khi xây dựng môi trường giáo dục cần có quy hoạch tổng thể đảm bảo sự hài hoà thẩm mỹ và có ý nghĩa về mặt giáo dục.

 - Quy hoạch phân loại cây trồng ở sân trường, chia sân trường thành từng khu vực

        + Khu vực trồng cây bóng mát gồm: Bàng, phượng và các cây cảnh

          Những loại cây này chủ yếu được trồng ở sân để tạo bóng mát, tôi bố trí thành các bồn khoảng cách phù hợp  để đảm bảo trẻ chơi ở khu vực sân không bị nắng, nhưng đảm bảo thẩm  mỹ.

          Ở mỗi góc cây đặt thêm 1 ghế đá để trẻ và phụ huynh có chỗ ngồi khi cần thiết ngồi , đồ chơi được sắp xếp, bố trí  vừa đảm bảo rộng rãi, vừa đảm bảo râm mát nên việc bố trí trồng cây phải có tầm nhìn  bao quát và phải được quy hoạch lâu dài tránh việc làm thiếu quy hoạch lâu dài gây tốn kém kinh phí và thiếu đẹp mắt.

          Khu môi trường thiên nhiên  bố trí dưới những tán cây có ghế ngồi cho trẻ, sắp xếp đu quay, thang leo, cầu trượt hợp lý, sắp xếp không gian để trẻ tham gia chơi được an toàn

+ Khu vực trồng cây ăn quả như: Nhãn, na, xoài, hồng xiêm được bố trí phía sau các lớp học, trong quá trình trồng  đảm bảo trồng thưa, có đường đi lối lại để thuận tiện trong quá trình chăm sóc, cho trẻ quan sát, tạo môi trường học tập ngoài  trời có ý nghĩa giáo dục tốt.

+ Khu vực trồng hoa được bố trí gần các lớp để trẻ và giáo viên cắt tỉa, tưới, chăm sóc hàng ngày, tôi chỉ đạo giáo viên phải tổ chức cho học sinh được tập lao động thông qua nhặt cỏ, tưới cây cùng cô, nhặt lá rụng bỏ vào hố rác.vv. có thể tận dụng các  nguyên liệu khác để làm phong phú thêm vườn hoa, cây cảnh

          + Khu vực trồng rau được bố trí thành các khu vực khác nhau

     Ngoài  việc trồng rau phục vụ cho học sinh ,bản thân tôi xác định cho giáo viên trồng rau tạo nên cảnh quan môi trường, tạo nên môi trường học tập cho học sinh,  Khi làm xong đất trồng trẻ cùng giáo viên tham gia gieo hạt , tham quan sự nảy mầm của cây, quan sát sự lớn lên của cây, chăm sóc rau,cách trổng rau. Tất cả đường đi lối lại trong vườn rau đều được láng xi măng thuận tiện cho học sinh tham quan, đi lại.

Hình ảnh vườn rau

+ Khu vực trồng cây thuốc nam gồm: cây ngãi cứu, mã đề, sả,  hương nhu, vv..

          Ngoài việc trồng rau, trồng hoa cây cảnh tôi bố trí khu vực trồng các cây thuốc nam để có cây thuốc khi cần thiết nhưng mặt khác các cây thuốc củng góp phần tạo nên cảnh quan đẹp mắt nên cây được chăm sóc cắt tỉa gọn gàng, theo từng loại giúp giáo viên cho trẻ làm quen với một số loại cây thuốc  nam có tác dụng chữa bệnh tốt.

       Quan niệm cho rằng hoạt động có chủ đích  là hoạt động trong lớp học còn môi trường ngoài trời chỉ tổ chức cho trẻ dạo chơi. Trong thực tế môi trường giáo dục ngoài trời càng gần gũi thân thiện  với trẻ càng tăng thêm  hiệu quả giáo dục, với  thiên  nhiên muôn màu muôn vẻ vừa là phương tiện vừa là đối tượng kích thích,  trẻ trực tiếp quan sát ngắm nhìn, qua đó kiến thức cũng như hiểu biết thế giới xung quanh được mở rộng vì vậy vào trong các kỳ họp hội đồng nhà trường tôi luôn  nhắc nhở giáo viên  phải tận dụng môi trường ngoài trời, khai thác triệt để môi trường ngoài trời để tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp.

          Từ một lá bàng rụng giáo viên cho trẻ làm con trâu,chỉ với cái kéo 1 ít chỉ và sự hướng dẫn gợi ý của giáo viên, trẻ thích thú khi mình làm ra các sản phẩm.

          Một vườn hoa đẹp sẽ đem lại niềm vui khám phá thiên nhiên khi cô giáo tổ chức cho trẻ quan sát.

          Để tận dụng tối đa môi trường học tập tôi chỉ đạo giáo viên và hàng ngày kiểm tra việc thực hiện  các hoạt động , yêu cầu giáo viên lựa chọn các nguyên liệu trong hoạt động tạo hình  từ sân vườn như: lá, que để tạo cho trẻ thực hiện hoạt động tạo hình sáng tạo, hướng dẫn giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc như một hình thức hoạt động dã ngoại. Có thể sử dụng nguyên liệu thiên nhiên làm đồ dùng dạy trẻ ngoài trời.

      Cho trẻ  5 tuổi được trực tiếp lao động ươm các hạt giống vào đất, tưới nước, qua việc thực hành trẻ biết để có cây xanh, vườn rau phải trồng  và chăm sóc.

    Phân  chia phần đất cho từng lớp trồng rau, cây cảnh và chăm sóc để có hiệu quả trong việc tạo cảnh quan môi trường xanh, phân công cho nhân viên kiểm tra, cắt tỉa để tạo vẻ đẹp.

          Tổ chức các buổi lao động và các hoạt động khác Để tạo bóng mát ở sân trường, tạo điều kiện cho các  cháu vui chơi nhà trường phải tổ chức nhiều buổi lao động  do phụ huynh, đoàn thanh niên, đoàn viên công đoàn ,trồng nhiều cây xanh, trồng cỏ trên sân trường, tổ chức các buổi lao động vệ sinh phong quang trường lớp có như vậy mới tạo được khuôn viên nhà trường luôn xanh và sạch. Giao trách nhiệm cụ thể cho giáo viên các lớp về việc giữ gìn chăm sóc cây xanh, thảm cỏ, bồn hoa, trường lớp.

          Hình ảnh đoàn thành niên tham gia trồng rau tại vườn trường

Hình ảnh giáo viên tham gia trồng rau tại vườn trường

           Phối hợp tốt với phụ huynh cho phân chuồng để bón, tham gia lao động, giáo viên chăm sóc nên hàng ngày có đủ rau phục vụ cho trẻ, mặt khác tạo nên môi trường cho trẻ tham quan, có điều kiện được thực hành chăm sóc.

             Trẻ Mầm non chơi thỏa mãn nhu cầu khám phá của trẻ nó  tác động trực tiếp đến việc lĩnh hội kiến thức, kỹ năng sống ở trẻ. Muốn nhìn trẻ phát triển toàn diện  chúng ta cần xây dựng  môi trường giáo dục hay mới lạ cuốn hút trẻ để hình thành thói quen ham mê khám phá. Một môi trường xanh đem lại không khí trong lành, môi trường sạch đảm bảo an toàn về sức khoẻ, môi trường đẹp tạ nên tính thẩm mỹ, từ đó trẻ thêm yêu trường lớp, thích đến lớp, có ý thức bảo vệ môi trường và xây dựng môi trường sống.

Hình ảnh vườn cổ tích

Năm học mới, niềm vui mới tập thể sư pham Trường mầm non Sơn Thủy sẽ có nhiều biện pháp mới xây dựng môi trường đơn vị xanh- sạch- đẹp đáp ứng với sự phát triển của xã hội và  nhu cầu học tập của trẻ!

Tác giả: Hồ Thị Hồng